een initiatief van
ondersteund door
Volg ons
Sluiten
Wat ga jij doen
met verstand?
Maar wie zo beslist, vergelijkt appels met peren en betaalt daar op de lange termijn de prijs voor.
Investeren met verstand betekent kijken naar de volledige financiële impact van een verlichtingskeuze. Niet alleen wat het kost om te kopen, maar wat het kost om te gebruiken, te onderhouden en uiteindelijk te vervangen.
De Total Cost of Ownership, of TCO, brengt alle kosten over de levensduur van een installatie in beeld. Aanschafprijs, energieverbruik, onderhoudskosten, vervangingsfrequentie en garantievoorwaarden vormen samen het werkelijke plaatje. Een armatuur dat 30 procent goedkoper is in aanschaf maar twee keer zo snel vervangen moet worden, is op de lange termijn de duurdere keuze.
Voor facilitair managers die verantwoordelijk zijn voor meerdere gebouwen of grote verlichte oppervlakken, maakt dit verschil al snel tienduizenden euro's over de looptijd van een installatie. Voor vastgoedeigenaren bepaalt de TCO mede de exploitatiekosten per vierkante meter en daarmee de aantrekkelijkheid van het vastgoed.
De energiebesparingsplicht verplicht organisaties met een jaarlijks verbruik van meer dan 50.000 kWh om kosteneffectieve maatregelen te treffen met een terugverdientijd van vijf jaar of minder. Verlichting staat standaard op de Erkende Maatregelenlijst en voldoet in vrijwel alle gevallen aan dat criterium. Wie deze maatregel nog niet heeft getroffen, loopt niet alleen besparing mis maar ook risico op handhaving door de omgevingsdienst.
Daar komt de herziene Energy Performance of Buildings Directive, de EPBD, bovenop. Deze Europese richtlijn stelt steeds strengere eisen aan de energieprestatie van gebouwen en verplicht eigenaren van slecht presterende panden tot ingrijpende verduurzamingsmaatregelen. Verlichting is daarin een van de meest toegankelijke en kosteneffectieve posten. Wie nu investeert in kwalitatieve ledverlichting, voldoet niet alleen aan de huidige verplichtingen maar anticipeert ook op de aanscherpingen die komen gaan.
Onderzoeksbureau Berenschot berekende, in opdracht van o.a. de Nederlandse Lichtassociatie (NLA), dat een bewuste en versnelde overstap naar ledverlichting over de periode 2025 tot 2043 een netto kostenbesparing oplevert van 3 miljard euro in Nederland. Zelfs na aftrek van de kosten voor versnelde afschrijving van conventionele installaties resteert een aanzienlijk positief saldo. De businesscase is er. De vraag is alleen of de investering verstandig wordt ingericht.
Een investering in verlichting hoeft niet altijd uit eigen middelen te komen. ESCo-modellen, waarbij een externe partij de investering voor zijn rekening neemt en terugverdient via de gerealiseerde energiebesparing, maken het mogelijk om zonder grote kapitaaluitgave toch de overstap te maken. Lease-constructies, huurkoop en pay-per-use modellen bieden aanvullende mogelijkheden, en ook veel verlichtingsleveranciers bieden tegenwoordig as-a-service constructies aan waarbij verlichting als dienst wordt afgenomen in plaats van als product. Wie de investering als drempel ervaart, heeft meer opties dan ooit.
Voor adviseurs is het kennen van deze financieringsvormen een concrete meerwaarde richting opdrachtgevers die de businesscase wel zien maar de eerste stap nog moeten zetten.
Een verlichtingsinvestering is ook een keuze voor de komende 15 tot 20 jaar. Wie nu investeert in armaturen die niet voorbereid zijn op slimme aansturing, mist de besparingskansen die sturing biedt. Wie kiest voor producten zonder solide garantievoorwaarden, draagt zelf het risico van vroegtijdig falen. En wie investeert zonder lichtplan, loopt de kans dat de installatie niet levert wat ervan verwacht wordt.
Maar investeren met verstand betekent ook: kiezen voor de juiste partner. Een leverancier die er over 10 tot 15 jaar nog is, die reserveonderdelen beschikbaar houdt, gelijkende producten kan leveren bij uitbreiding of vervanging en die zijn garanties ook daadwerkelijk nakomt, is onderdeel van de investering. De naam op de armatuur is één ding. De continuïteit van de partij erachter is minstens zo belangrijk.
Investeren met verstand is daarom ook vooruitkijken. Naar regelgeving die aanscherpt, naar energieprijzen die blijven stijgen en naar gebouweisen die toenemen vanuit ESG-rapportages en CSRD-wetgeving.
