Ledverlichting en netcongestie: een onderschat verband
Verlichting is verantwoordelijk voor circa 14% van het totale elektriciteitsverbruik in Nederland. Een aanzienlijk deel van dat verbruik vindt plaats in precies de uren dat het net het meest belast is: kantoorverlichting en industriële verlichting draaien overdag en in de vroege avond, precies wanneer de piekbelasting het grootst is. Wie dat verbruik verlaagt, draagt direct bij aan het ontlasten van het net.
Hoe groot is de impact?
Onderzoeksbureau Berenschot berekende, in opdracht van o.a. de Nederlandse Lichtassociatie (NLA), dat een versnelde en volledige overstap naar ledverlichting in 2030 de piekbelasting op het elektriciteitsnet met 1,2 TWh kan verminderen. Dat is een structurele verlaging van de druk op het net, die op nationaal niveau ruimte vrijmaakt voor nieuwe aansluitingen, woningbouw, laadinfrastructuur en industriële elektrificatie.
De besparing is het grootst in de avonduren en komt met name door vervanging van conventionele verlichting in bedrijfshallen en wooncomplexen. Precies de sectoren waar de led-dekking nog relatief laag is en de potentie voor versnelling het grootst.
Van verbruik naar flexibiliteit
Bedrijven en instellingen die vastlopen door netcongestie kunnen subsidie aanvragen om advies in te huren of investeringen te doen die hen onafhankelijker maken van een zware aansluiting. Slimme ledverlichting kwalificeert daarvoor, zeker wanneer de installatie aantoonbaar bijdraagt aan een lagere piekbelasting op de aansluiting.
Netbeheerders, meetbedrijven, installatiebedrijven, energie-adviseurs en brancheorganisaties werken samen in het programma Netperspectief MKB aan direct toepasbare oplossingen voor mkb-bedrijven op de wachtlijst. Verlichtingsrenovatie met slimme sturing past daar direct in: het is een bewezen maatregel met een korte terugverdientijd die het piekvermogen op de aansluiting aantoonbaar verlaagt.
Administratieve overreservering als extra kans
Er is nog een dimensie die zelden wordt benoemd. Netbeheerders reserveren capaciteit op basis van historisch verbruik en standaardprofielen. Als in die berekeningen nog wordt uitgegaan van conventionele verlichting, terwijl een gebouw al grotendeels op ledverlichting is overgestapt, ontstaat er een verschil tussen de administratief gereserveerde capaciteit en de daadwerkelijke belasting op het net.
Door die overreservering op te heffen via een actueel verbruiksprofiel, kan er capaciteit vrijkomen zonder dat het net fysiek verzwaard hoeft te worden. Voor bedrijven die wachten op uitbreiding van hun aansluiting is dat een concrete en relatief eenvoudige stap die in samenwerking met de netbeheerder gezet kan worden.
Verlichting is geen grote oplossing voor een groot probleem. Maar het is wel een maatregel die nu, op korte termijn, concreet effect heeft. En in een situatie waarin 15.000 bedrijven op de wachtlijst staan voor een zwaardere aansluiting, telt elke kilowatt die niet op het piekmoment wordt verbruikt.
